Hoofd koel houden bij prognose

Het is zaak het hoofd koel te houden bij de prognose van de financiële positie gemeente Noordwijk in 2026. Zeker als Rijk en Gemeenten nog volop onderhandelen over hoeveel geld er van Rijk naar de Gemeenten gaat. Je nu al laten leiden door dreigende tekorten is niet nodig en onverstandig.

Gemeentefonds

Alle gemeenten in Nederland houden rekening met hoe hun financiële toekomst er uitziet. Dat doen ze om dat ze meerjarenbegrotingen opstellen en daarbij vooruit moeten blikken. Belangrijk daarbij is wat het Rijk aan geld geeft aan de Gemeenten om hun werk te doen. Wat ze in het Gemeentefonds stoppen en welke afspraken ze daarover maken. Ga je daar nu op af dan liggen onherroepelijk tekorten in het verschiet. 

In Noordwijk dus ook 

Alle gemeenten kennen de prognose. Hoe dat voor hun uitpakt. Zo’n prognose is een verwachting voor de toekomst die je nu opstelt op grond van de huidige afspraken. Gemeenten stevenen af op het moeilijke jaar 2026 zo lijkt het nu. Voor gemeente Noordwijk luidt de verwachting dat er een mogelijk tekort kan zijn van € 2.455.000 in 2026.

Oorzaak

De toekomstverwachting vanaf 2026 komt door 3 dingen:

  • een opschalingskorting die bevroren tot en met 2025 is. Maar die vanaf 2026 weer zou kunnen ingaan. Met een nadeel voor gemeente Noordwijk van € 1,3 miljoen; 
  • een nieuwe herverdeling gemeentefonds. De pot waar het Rijk het geld in stopt voor de Gemeenten en waarvoor een nieuwe manier van verdelen is gekomen;
  • afstappen van de trap-op-trap-af-regeling. Den Haag stapt daar vanaf zonder een alternatief te bieden. Gemeenten willen juist vasthouden aan de manier waarop het Rijk de Gemeenten met zogeheten accressen bekostigt: als het rijk meer uitgeeft dan begroot, krijgen de gemeenten ook meteen meer. Omgekeerd geldt dat gemeenten minder krijgen uit het gemeentefonds als de rijksuitgaven achterblijven bij de ramingen.

Geen wonder dat de Gemeenten daarover het gesprek zijn aangegaan met het Rijk. 

Prognoses in perspectief

Zet je de verwachtingen voor de toekomst in perspectief dan zie je tot 2026 nog deze zonnige cijfers in Noordwijk:

  • 2023 € 981.000 positief 
  • 2024 € 2.350.000 positief 
  • 2025 € 4.082.000 positief. 

Dan valt het terug naar - € 2.455.000 in 2026. Een verschil van bijna € 6 miljoen dat zich aandient in de nacht van 31 december 2025 en 1 januari 2026. Wethouder Roberto ter Hark is inmiddels 4 jaar wethouder Financiën. Hij zegt: Zulke schommelingen zijn natuurlijk onmogelijk op te vangen. Ze zijn ook niet reëel. Daarover moet het gesprek gaan tussen Rijk en Gemeenten. We moeten wachten wat het resultaat zal zijn.

Geef de onderhandelaars tijd

“Zolang die gesprekken lopen en er geen conclusies zijn, stel ik dan ook voor de prognose voor 2026 even te laten voor wat het is en niet nu al maatregelen te treffen of je er door te laten leiden. Je weet nooit wat je onnodig kapotmaakt door ondoordachte besluiten. Mijn aanpak: laten we er vooralsnog vanuit gaan dat het Rijk en de Gemeenten tot een goede oplossing voor de gemeenten komen voor het jaar 2026 en de jaren die volgen. Gemeenten moeten steeds meer taken doen. Bij het sterk vervullen van onze rol hoort een sterke bijdrage uit het Gemeentefonds.”

Huishoudboekje op orde

Zoom je uit van dit vraagstuk dan zie je dat de Gemeenten al jaren proberen om aan het Rijk duidelijk te maken dat ze steeds meer werk moeten doen en dat het Rijk niet over de brug komt met de passende financiële middelen. Tegen die achtergrond is het een prestatie van formaat dat gemeente Noordwijk zo netjes haar financiën op orde weet te houden. Bekijk de ‘Jaarrekening in één oogopslag’ nog eens. Een groot deel van de Nederlandse gemeenten slaagt daar steeds minder in en dreigen armlastig te worden. 

Meer informatie

  • Rijk en Gemeenten zijn volop met elkaar aan het onderhandelen. Wil je hierover meer weten? Lees dan eens deze brief van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. ‘Vervolg herijking Gemeentefonds’. 
  • Over de opschalingskorting schreef de Vereniging Nederlandse Gemeenten deze brief